brak zdjęcia

jednostka: Wydział Psychologii
stanowisko: profesor nadzwyczajny
prowadzone przedmioty: Anomia, Anomia pracownicza, Etos pracowniczy, Kontakty z mediami, Psychologia społeczna, Seminarium magisterskie, Seminarium magisterskie semestr VII, Seminarium magisterskie semestr VIII, Umiejętności trenerskie, Zarządzanie Godnościowe przez Wartości, Zarządzanie organizacjami

Edukacja

Data uzyskania Stopień/Tytuł naukowy Instytucja nadająca Dziedzina Dyscyplina Specjalność
1988-01-19 Doktor habilitowany Uniwersytet Warszawski Dziedzina nauk społecznych Psychologia psychologia

Granty

Data projektu: 2004-01-01 - 2005-01-01
Kierownik: Janusz Czapiński
Wykonawcy: Janusz Czapiński
Istnieją dwa sposoby opisu warunków i jakości życia społeczeństwa, jego potencjału rozwojowego, kierunku zmian, zagrożeń i wyzwań. Jeden oparty jest na wskaźnikach instytucjonalnych – makroekonomicznych (np. PKB czy stopa inflacji) i makrospołecznych (np. stopa rejestrowanego bezrobocia, liczba lekarzy na 100 tys. mieszkańców, umieralność niemowląt, wskaźnik scholaryzacji czy frekwencja w wyborach parlamentarnych). Drugi sięga do opinii i zachowań obywateli. Żaden nie jest w pełni trafny, rzetelny i wystarczający. To, że ludzie żyją coraz dostatniej, gdy rośnie PKB, nie musi oznaczać, że są w związku z tym coraz bardziej zadowoleni czy skłonni do zachowań obywatelskich. Stopa rejestrowanego bezrobocia nie musi odpowiadać rzeczywistej proporcji osób pozbawionych wbrew własnej woli pracy. Te dwa sposoby opisu społeczeństwa powinny być traktowane komplementarnie, uzupełniać się i wzajemnie korygować. Tylko pod tym warunkiem politycy i działacze gospodarczy, a także wszyscy obywatele otrzymać mogą odpowiedź na dwa ważne pytania: jak jest i dlaczego nie jest lepiej, czyli w miarę pełną i wiarygodną diagnozę. A dobra diagnoza jest niezbędna do skutecznej terapii, mądrych i minimalizujących koszty społeczne reform. Nasz projekt jest próbą uzupełnienia diagnozy opartej na wskaźnikach instytucjonalnych o kompleksowe dane na temat gospodarstw domowych oraz postaw, stanu ducha i zachowań osób tworzących te gospodarstwa; jest diagnozą warunków i jakości życia Polaków w ich własnym sprawozdaniu. Za pomocą dwóch odrębnych kwestionariuszy badamy gospodarstwa domowe oraz wszystkich dostępnych ich członków, którzy ukończyli 16 lat. Kompleksowość naszego projektu oznacza uwzględnienie w jednym badaniu wszystkich ważnych aspektów życia poszczególnych gospodarstw domowych i ich członków – zarówno ekonomicznych (np. dochodu, zasobności materialnej, oszczędności, kredytów), jak i pozaekonomicznych (np. edukacji, leczenia, ubezpieczeń, sposobów radzenia sobie z kłopotami, stresu, dobrostanu psychicznego, stylu życia, zachowań patologicznych, uczestnictwa w kulturze, korzystania z nowoczesnych technologii komunikacyjnych i wielu innych). W tym sensie projekt jest interdyscyplinarny. Odzwierciedla to także skład Rady Monitoringu Społecznego, czyli głównych jego autorów, oraz zespołu zaproszonych przez Radę ekspertów. Tworzą te gremia ekonomiści, demograf, psychologowie, socjologowie, specjalista od ubezpieczeń, znawca ekonomiki zdrowia i statystycy. Zgodnie z pierwotnym zamysłem, badania w ramach Diagnozy społecznej mają charakter panelowy: w odstępach kilkuletnich (co dwa lata) wracamy do tych samych gospodarstw i osób. Badanie zawsze prowadzone jest w marcu, co służyć ma wytrąceniu efektu sezonowości. Niniejszy raport pokazuje nie tylko dzisiejszy obraz polskiego społeczeństwa, ale pozwala także śledzić jego zmiany w tych samych gospodarstwach domowych i u tych samych osób w okresie siedmiu lat. Diagnoza społeczna skupia się na badaniu nie przelotnych opinii, lecz bardziej podstawowych faktów, zachowań, postaw i przeżyć; nie jest zwykłym opisowym sondażem – jest projektem naukowym. Nie tylko z tego względu, że wśród autorów są naukowcy, pracownicy wyższych uczelni i tytularni profesorowie. Decyduje o tym warsztat zawodowy oparty o doświadczenia badawcze członków Rady Monitoringu Społecznego i zespołu ekspertów i – przede wszystkim – kontekst teoretyczny poszczególnych modułów tematycznych. Większość zmiennych uwzględnionych w projekcie wynika bowiem nie z intuicji, potocznych obserwacji czy zamówienia sponsorów, lecz z naukowo ugruntowanej wiedzy na temat badanych zjawisk. Ważnym celem Diagnozy społecznej jest, oprócz opisu polskiego społeczeństwa, weryfikacja hipotez naukowych. W niniejszym raporcie, przeznaczonym dla „uniwersalnego” odbiorcy, wątki teoretyczne są z konieczności minimalnie tylko reprezentowane. Na plan pierwszy wysuwa się odpowiedź na otwarte pytanie: jakie jest polskie społeczeństwo kilkanaście lat po zmianie systemu i jak kształtują się zmiany po pierwszym badaniu w ramach tego samego projektu? Wyniki realizacji projektu powinny dostarczyć użytecznej wiedzy politykom, działaczom gospodarczym i samorządowym odpowiedzialnym za przygotowywanie, wdrażanie i korygowanie reform zmieniających warunki życia obywateli. Chcielibyśmy również dać społeczeństwu rzetelną informację o jego codziennym życiu oraz o zmianach, jakim podlega, bowiem wyobrażenia poszczególnych osób o własnej sytuacji życiowej na tle sytuacji życiowej innych ludzi oparte bywają z reguły na wybiórczych obserwacjach, stereotypach lub lansowanych przez media – nierzadko fałszywych lub przesadzonych – tezach (np. o pogarszającym się zdrowiu psychicznym społeczeństwa, o całkowitym paraliżu świadczeń medycznych, o emerytach czy ogólnie ludziach w podeszłym wieku jako najbardziej ekonomicznie pokrzywdzonej w procesie transformacji kategorii społecznej – żeby podać kilka tylko przykładów). Należy się nam wszystkim w miarę trafna, kompleksowa i obiektywna diagnoza głównych źródeł naszych kłopotów życiowych, poczucia dyskomfortu psychicznego, niepewności jutra czy trudności z dostosowaniem się do nowych warunków, ale również wskazanie korzyści, jakie płyną z kolejnych przekształceń systemowych. Prywatne diagnozy są nazbyt często iluzoryczne, obronne, uproszczone, ogólnie – błędne.
Projekt obejmuje wiele aspektów związanych z sytuacją gospodarstw domowych i poszczególnych obywateli. Uwzględnione w nim wskaźniki społeczne podzielić można na trzy ogólne klasy: struktura demograficzno-społeczna gospodarstw domowych, warunki życia gospodarstw domowych, związane z ich kondycją materialną, dostępem do świadczeń medycznych, do kultury i wypoczynku, edukacji i nowoczesnych technologii komunikacyjnych, jakość, styl życia i cechy indywidualne obywateli.
Wskaźniki opisujące strukturę demograficzno-społeczną gospodarstw domowych nie są w tym raporcie odrębnym przedmiotem analizy; służą jedynie do stratyfikacji grup gospodarstw i ludności po to, aby można było dokonać porównania warunków i jakości życia w przekroju różnych kategorii społecznych wyodrębnionych ze względu na płeć, wiek, wykształcenie, miejsce zamieszkania, status społeczno-zawodowy, główne źródło utrzymania, stan cywilny, typ gospodarstwa (ustalony na podstawie liczby rodzin i typu rodziny biologicznej) i inne kryteria. Właściwym przedmiotem analizy i opisu są warunki życia gospodarstw domowych i jakość życia poszczególnych obywateli w powiązaniu ze zmianą społeczną określającą globalny kontekst i ogólne reguły funkcjonowania społeczeństwa. Jednym z głównych problemów i pytań, jakie towarzyszą wszelkim programom zmiany społecznej, jest rozkład wynikających z ich wdrażania korzyści i kosztów w poszczególnych grupach społecznych w różnym horyzoncie czasowym. Także i w tym badaniu interesowało nas, jakie kategorie gospodarstw domowych i obywateli odnajdują się w nowych warunkach i czerpią korzyści z przekształceń systemowych, a które grupy społeczne nie potrafią się odnaleźć i przystosować, ponosząc obiektywnie lub subiektywnie więcej strat niż korzyści.
W tym projekcie podział wskaźników społecznych na warunki życia i jakość życia odpowiada mniej więcej podziałowi na obiektywny opis sytuacji życiowej (warunki) i na jej psychologiczne znaczenie wyrażone subiektywną oceną respondenta (jakość życia). Temu merytorycznemu podziałowi odpowiada z grubsza rodzaj jednostki badanej i sposób pomiaru. Dla warunków życia jednostką badaną jest całe gospodarstwo domowe, a dla jakości życia poszczególni jego członkowie. Warunki życia mierzone były metodą wywiadu bezpośredniego z jednym przedstawicielem gospodarstwa domowego (osobą najlepiej zorientowaną w sytuacji; najczęściej była to głowa gospodarstwa domowego). Jakość życia mierzona była natomiast metodą samodzielnego wypełniania kwestionariusza przez respondentów, którymi byli wszyscy dostępni członkowie badanych gospodarstw domowych w wieku 16 i więcej lat. Pomiar warunków życia gospodarstwa domowego obejmował: sytuację dochodową gospodarstwa domowego i sposób gospodarowania dochodami, wyżywienie, zasobność materialną gospodarstwa domowego, w tym wyposażenie w nowoczesne technologie komunikacyjne (telefon komórkowy, komputer, dostęp do Internetu), warunki mieszkaniowe, pomoc społeczną, z jakiej korzysta gospodarstwo domowe, kształcenie dzieci, uczestnictwo w kulturze i wypoczynek, korzystanie z usług systemu ochrony zdrowia, sytuację gospodarstwa domowego i jego członków na rynku pracy, ubezpieczenia i zabezpieczenie emerytalne, ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność i inne aspekty wykluczenia społecznego. Wskaźniki jakości i stylu życia indywidualnych respondentów obejmowały: ogólny dobrostan psychiczny (w tym: wolę życia, poczucie szczęścia, zadowolenie z życia, symptomy depresji psychicznej), zadowolenie z poszczególnych dziedzin i aspektów życia, subiektywną ocenę materialnego poziomu życia, różne rodzaje stresu życiowego w tym: stres administracyjny („kafkowski”) związany z kontaktami z administracją publiczną, stres zdrowotny, stres rodzicielski, stres finansowy, stres pracy, stres ekologiczny, stres małżeński, problemy związane z opieką nad osobami starszymi, stresowe wydarzenia losowe, jak napad, włamanie, aresztowanie, objawy psychosomatyczne i somatyczne (miara dystresu, traktowana jako ogólna miara stanu zdrowia), strategie radzenia sobie ze stresem, ocenę kontaktów z systemem opieki zdrowotnej, finanse osobiste (w tym: dochody osobiste, ubezpieczenia i zabezpieczenie emerytalne), system wartości, skłonność do ryzyka, styl życia oraz indywidualne zachowania i nawyki (m.in. palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, używanie narkotyków, praktyki religijne), postawy i zachowania społeczne, w tym kapitał społeczny, wsparcie społeczne, ogólną ocenę procesu transformacji i jego wpływu na własne życie respondentów, korzystanie z nowoczesnych technologii komunikacyjnych – komputera, Internetu, telefonu komórkowego, sytuacja na rynku pracy i kariera zawodowa.
Data projektu: 2006-01-01 - 2007-01-01
Kierownik: Janusz Czapiński
Wykonawcy: Janusz Czapiński
Kontynuacja badań.
Data projektu: 2008-01-01 - 2009-01-01
Kierownik: Janusz Czapiński
Wykonawcy: Janusz Czapiński
Kontynuacja badań.
Data projektu: 2009-01-01 - 2009-11-01
Kierownik: Janusz Czapiński
Wykonawcy: Janusz Czapiński
Jednostka zobowiązała się do przeprowadzenia dodatkowych badań w ramach prowadzonego projektu Diagnoza Społeczna tak, aby osiągnąć zamierzony rezultat określony w tytule projektu.

Artykuły

  • Maria Sierpińska, Janusz Czapiński, Agata Sierpińska-Sawicz, Dyskryminacja płacowa kobiet w jednostkach organizacyjnych w Polsce, "Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa" 2015, nr 1, 41-54;
  • Tomasz Panek, Piotr Białowolski, Irena Elżbieta Kotowska, Janusz Czapiński, Justyna Pytkowska, Katarzyna Pawlak, Tadeusz Szumlicz, Warunki życia gospodarstw domowych. Zasobność materialna, "Contemporary Economics" 2015, vol 9, nr 4, 54-89;
  • Janusz Czapiński, Gdzie kocha się życie, "Charaktery" 2014, nr 8, 18-27;
  • Janusz Czapiński, Agata Sierpińska-Sawicz, Poziom bezrobocia w Polsce i jego skutki dla przedsiębiorstw, "Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa" 2014, nr 11, 69-82;
  • Janusz Czapiński, Indywidualna jakość i styl życia, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 172-278;
  • Janusz Czapiński, Jakość życia w Polsce - wygrani i przegrani, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 385-408;
  • Janusz Czapiński, Piotr Błędowski, Stan społeczeństwa obywatelskiego. Aktywność i jakość życia osób w podeszłym wieku, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 309-316;
  • Janusz Czapiński, Stan społeczeństwa obywatelskiego. Identyfikacja i aktywność polityczna, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 317-320;
  • Janusz Czapiński, Stan społeczeństwa obywatelskiego. Kapitał społeczny, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 296-308;
  • Janusz Czapiński, Stan społeczeństwa obywatelskiego. Postawy i relacje społeczne, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 279-285;
  • Tomasz Panek, Janusz Czapiński, Warunki życia gospodarstw domowych. Dochody i sposób gospodarowania dochodami, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 40-55;
  • Tomasz Panek, Janusz Czapiński, Warunki życia gospodarstw domowych. Kultura i wypoczynek, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 110-117;
  • Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warunki życia gospodarstw domowych. Opieka zdrowotna, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 118-128;
  • Janusz Czapiński, Warunki życia gospodarstw domowych. Rezerwa prokreacyjna, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 163-171;
  • Tomasz Panek, Janusz Czapiński, Warunki życia gospodarstw domowych. Warunki mieszkaniowe, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 83-90;
  • Tomasz Panek, Janusz Czapiński, Warunki życia gospodarstw domowych. Wyżywienie, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 56-58;
  • Tomasz Panek, Piotr Białowolski, Irena Elżbieta Kotowska, Janusz Czapiński, Warunki życia gospodarstw domowych. Zasobność materialna, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 59-82;
  • Janusz Czapiński, Wykluczenie społeczne. Bezrobocie, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 370-372;
  • Janusz Czapiński, Wykluczenie społeczne. Dyskryminacja społeczna, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 373-378;
  • Janusz Czapiński, Wykluczenie społeczne. Rodzaje wykluczenia społecznego, "Contemporary Economics" 2013, vol 7, Special Issue, 379-384;
  • Janusz Czapiński, Ekonomia szczęścia i psychologia bogactwa, "Nauka" 2012, nr 1, 51-88;
  • Janusz Czapiński, Antoni Sułek, Tadeusz Szumlicz, Indywidualna jakość życia, "Contemporary Economics" 2011, nr 3, 160-270;
  • Tomasz Panek, Janusz Czapiński, Irena Elżbieta Kotowska, Metodologia badań, "Contemporary Economics" 2011, nr 3, 35-44;
  • Janusz Czapiński, Podsumowanie badań, "Contemporary Economics" 2011, nr 3, 353-376;
  • Janusz Czapiński, Antoni Sułek, Stan społeczeństwa obywatelskiego, "Contemporary Economics" 2011, nr 3, 271-298;
  • Janusz Czapiński, Warunki i jakość życia Polaków - Wprowadzenie, "Contemporary Economics" 2011, nr 3, 13-16;
  • Piotr Białowolski, Janusz Czapiński, Izabela Grabowska, Irena Elżbieta Kotowska, Tomasz Panek, Paweł Strzelecki, Dorota Więziak-Białowolska, Warunki życia gospodarstw domowych, "Contemporary Economics" 2011, nr 3, 45-159;
  • Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Wykluczenie społeczne, "Contemporary Economics" 2011, nr 3, 328-352;
  • Janusz Czapiński, Kapitał ludzki i kapitał społeczny a dobrobyt materialny. Polski paradoks, "Zarządzanie Publiczne (Małopolska Szkoła Administracji Publicznej)" 2008, nr 2, 5-27;
  • Janusz Czapiński, Polska - państwo bez społeczeństwa, "Nauka" 2006, nr 1, 7-25;

Monografie, skrypty, podręczniki

  • Janusz Czapiński, Psychologia szczęścia. Kto, kiedy, dlaczego kocha życie i co z tego wynika, czyli nowa odsłona teorii cebulowej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, 2017;

Rozdziały w pracach zbiorowych

  • Janusz Czapiński, Dynamika dobrostanu psychicznego: rola "atraktora szczęścia" i wydarzeń życiowych (w:) Dynamika emocji. Teoria i praktyka, red. Dariusz Doliński, Wojciech Błaszczak, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011;
  • Janusz Czapiński, Między racjonalnością a „jakoś to będzie” - polski paradoks zarządzania finansami osobistymi (w:) III filar - recepta na wyższą emeryturę, red. Witold Walkowiak, Warszawa: Polska Izba Ubezpieczeń, 2010;
  • Tomasz Panek, Janusz Czapiński, Irena Elżbieta Kotowska, Metoda badania (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Tomasz Panek, Janusz Czapiński, Irena Elżbieta Kotowska, Strategie radzenia sobie z trudnościami finansowymi, pomoc społeczna i dopłaty bezpośrednie dla rolników (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Wiesław Łagodziński, Tomasz Panek, Janusz Czapiński, Kultura (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Proekologiczne zachowania gospodarstw domowych (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Ogólny dobrostan psychiczny (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Zadowolenie z poszczególnych dziedzin i aspektów życia (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Znaczenie wybranych obiektywnych wyznaczników warunków życia dla subiektywnej jakości życia (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Osobiste dochody bieżące i spodziewane za dwa lata (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Stres życiowy i objawy somatyczne (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Strategie radzenia sobie z trudnościami i problemami (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Wsparcie społeczne (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Cechy osobowości i styl życia (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Stosunek do przemian systemowych i ocena ich wpływu na życie badanych (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Polak przed telewizorem (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Dominacja społeczna i egalitaryzm (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Kaiptał społeczny (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Kategorie bezrobotnych (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Dynamiczny model bezrobocia (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Magdalena Muras, Dyskryminacja (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Trzy typy wykluczenia społecznego (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, Podsumowanie. Komu się w Polsce wiedzie, a komu nie? (w:) Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;
  • Janusz Czapiński, The adaptation to social change: for whom the Third Republic of Poland is a mother, for whom it is a step-mother (w:) Understanding social change. Political Psychology in Poland, red. Agnieszka Golec de Zavala, Krystyna Skarżyńska, New York: Nova Science Publishers, 2006;

Redakcje prac zbiorowych

  • Diagnoza społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2009;
  • Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, red. Janusz Czapiński, Tomasz Panek, Warszawa: VIZJA PRESS & IT, 2006;